woensdag, maart 09, 2005

Groene ergernis, of het dogma van de ecologie

De wijze waarop vandaag alles in het teken staat van groen, is alles behalve redelijk. Vooral de basis van deze verzuchting, wekt vragen op. De beste vergelijking kunnen we vinden in de manier waarop we, op bijna identieke wijze, omgaan met veiligheid. Jeanette Winterson verwoordde het in “Kunst & Leugens” (1994) als volgt: “Er is tegenwoordig zo veel veiligheid in de wereld dat veiligheid de voornaamste bron van gevaar is geworden.” Of, er wordt vandaag zoveel over groen gepraat dat we dreigen te verzuipen in dat groen waarvan we de herkomst niet (meer) kennen. Groen wordt op alle niveaus vaak ten onpas gepromoveerd tot prioriteit nummer één. Helaas ontbreekt het aan diepgang, want groen wordt slechts in 2 dimensies voorgesteld. Vraag het aan elke deskundige ter zake en die zal groen in 4 dimensies zien!

We proberen onszelf continue op een zeer christelijke wijze te ontdoen van een (individueel of collectief) schuldgevoel door milieubewust te denken. Alle middelen worden gebruikt om ons zo milieuvriendelijk te laten consumeren. Consumentenverenigingen en milieuorganisaties vormen samen de koplopers om met wetenschappelijk onderbouwde studies alle mogelijke, negatieve effecten aan te tonen, maar slagen er niet in om degelijke oplossingen te suggereren. Dat is ook redelijk logisch want zij vormen de “oppositie”. Hun bestaansredenen zouden wegvallen als ze ook oplossingen voorstellen.

Ons leefmilieu staat, vanuit die christelijke traditie, ten dienste van de mens en er is nooit iemand die het tegendeel beweerde. De mondiale overbevolking, alweer het resultaat van een christelijke traditie, is in wezen de oorzaak van alle problemen. Hoe goed we het ook voorhebben met onze christelijke waarden en het aanpassen naar redelijkere normen, de wereldproblemen zijn grensoverschrijdend. In alle eerlijk zullen we moeten toegeven dat onze schaarse inspanningen om het goede voorbeeld te geven, maar die spreekwoordelijke druppel op een hete plaat zijn. Trouwens, die zogenaamde inspanningen zijn niet om fier over te zijn, want de concrete cijfers liegen niet; we slagen erin om ons afval te sorteren, maar bij de eindafrekening produceren we meer dan voorheen. We geloven dat alle wagens individueel minder uitstoot produceren, maar de optelsom maken we niet. Weerom sussen we dat geweten met goede voornemens en daarmee houdt het op.

Er zijn een aantal wantoestanden die snel opgeklaard moeten worden. Met name de vulgarisering van de wetenschappelijke studies. Die laatste moeten ons aantonen hoe slecht het wel is en verzwijgen meestal dat onze positieve houding maar heel gering kan bijdragen tot een herstel van het verloren evenwicht. In de meeste gevallen beperken ze zich tot het in stand houden van de huidige wanverhoudingen. Eigenlijk zou men stappen verder moeten gaan en de oorzaak aantonen en hiervoor een aantal oplossingen bieden. Maar dit is politiek zeer gevaarlijk en de publieke opinie is er ook niet klaar voor om zulke verhalen te horen. Laat staan dat er een bereidheid gevonden wordt om eraan mee te werken. Onze vervuiling- en uitstootproblemen zijn rechtstreeks het gevolg van onze permanente consumptiedrang en dat willen we niet opgeven.

De benadering van groen in onze leefomgeving steunt te vaak op het bestrijden van negatieve symptomen en vertrekt vanuit een negatief beeld van de huidige toestand. Eigenlijk is dit alles behalve een progressief vertrekpunt en ik begin de groene beweging als een behoudsgezind bolwerk te zien. Behoudsgezind wordt gekenmerkt door een structureel wantrouwen ten opzichte van elke vernieuwing of evolutie. Op een ogenblik dat men in aanverwante disciplines al het mogelijke doet om de ruimtelijke kwaliteiten te optimaliseren en de vierde dimensie (tijd) in alle projecten een betekenisvolle plaats krijgt, volstaat het dat groen een meetbare lengte en breedte heeft. Liefst zo getrouw mogelijk en zoals we het kennen. In groen dulden we geen excessen of experimenten. Helaas stelt de publieke opinie zich tevreden met dit vlakke groen en wil het eigenlijk niks nieuws.

Verweg van de saaie wetenschappers zijn er andere deskundigen die volop bezig zijn met het uitwerken van nieuwe modellen om projecten op te zetten die wel een toegevoegde waarde hebben. Projecten die ondersteund worden door vernieuwende principes, gebaseerd worden op verplaatsbare, natuurlijke processen en vooral rekening houden met de verwaarloosde dimensies. Indien we op een constructieve wijze willen bijdragen aan de verbetering van ons leefmilieu, moeten we open staan voor vernieuwing en ons een positieve instelling aanmeten. Ecologie heeft te lang met een waarschuwend vingertje de mensen op de vingers getikt. De gevolgen zijn merkbaar, maar gelukkig niet onomkeerbaar.

7 reacties:

Blogger P. Leno zei...

Ik ben helemaal niet akkoord met uw stelling. Vraag is overigens of het jouw mening is of die van die Jeanette Winterson.

Uw aanval op de groene beweging, als zou die conservatief zijn, en gekant zijn tegen nieuwe ontwikkelingen of nieuwe wetenschappelijke benaderingen van de ecologische problematiek, raakt gewoon kant noch wal.

De tijd dat groenen geassocieerd werden met enkele in geitenwollensokken gehulde overjaarse hippies is al lang voorbij. De groenen zijn "modern" en helemaal niet gekant tegen vooruitgang, laat staan een wetenschappelijke benadering van ecologische problemen. En het is helemaal niet zo dat groenen enkel hameren op de problemen maar zelf geen oplossingen aanreiken.

De kritiek is gratuit en niet erg diep gefundeerd. Zijn de Republikeinen van Bush dan zo vooruitstrevend ? Noem mij één partij in Vlaanderen of één politicus die inzake "groene technologie" het voortouw neemt ?

Welke literatuur hebt u gelezen waarmee u uw stelling kunt staven ? Bewijzen op tafel.
Don't shoot the messenger !

12/03/05 11:33  
Blogger Sebastian Knight zei...

Als tuinarchitect hebt u er toch alle belang bij dat alles in het teken van 'groen' staat? ;)

S.Knight

13/03/05 18:21  
Blogger Luc zei...

@P. Leno:
Ten eerste: je mag het niet eens zijn met mijn stelling, maar vertel me welke nieuwe ontwikkelingen of nieuwe wetenschappelijke benaderingen van de ecologische problematiek er dank zij de groenen zijn. Toch niet de ecotaks, mag ik hopen.

Ten tweede: de groenen zijn "modern" zoals VB (en Bush) zich democratisch noemen. Uzelf progressief noemen, is nogal gemakkelijk. Een typisch conservatieve eigenschap is het reglementeren van alles en tot nu toe hebben de groenen niets anders gedaan. Hun constructieve suggesties zijn mij inderdaad ontgaan.

Ten derde: ik hoop dat je het niet hebt over windmolens als je spreekt over "groene technologie", want dat is nu exact het voorbeeld van kortzichtigheid. Dat we loodvrije benzine tanken en fosfaatvrije waspoeders gebruiken, kan je moeilijk ecologisch noemen. Het is een economische keuze die aangereikt werd en waar we de groenen zeker niet voor hoeven te bedanken. Integendeel, want het stelt ons in staat om zonder schuldgevoelens meer te consumeren (lees vervuilen).

Tenslotte: lees ook eens het eerste deel van mijn groene ergernis (http://lyramids-post.blogspot.com/2005/01/groene-ergernis-natuurlijk.html#)


@Sebastian Knight:
Zoveel als een pensenmaker er belang bij heeft dat er genoeg bloed vloeit ;-)
Toch even ernstig: "groen" is maar één element van de tuinarchitectuur en zoals je weet, leg ik het accent vooral op architectuur en de 4 dimensies.

14/03/05 13:40  
Blogger Anneke zei...

Vandaar dat hij ook zichzelf ook landschapsarchitect noemt...

14/03/05 13:50  
Blogger Luc zei...

Inderdaad, landschapsarchitect. En dat heb ik niet zelf uitgevonden. Landscape architect, paysagiste, landschaftsarchitect,...

Die éne zin uit het boek van Jeanette Winterson was een goed vertrekpunt, verder is het wel mijn standpunt. Blijkbaar ben ik een enkeling die de groenen kritisch durft te evalueren.
En bespaar ons van een regenboogpartij, zoals Stevaert enige tijd geleden suggereerde. Het resultaat van een mengeling van al die kleuren is altijd .... bruin!!

14/03/05 20:58  
Blogger P. Leno zei...

Laten we dit welles-nietes spel niet online verder zetten, dat heeft geen zin.

Ik heb geen probleem met een kritische benadering van de groenen, maar bepaalde kritiek vind ik onterecht of overdreven.

Ook moet men zich niet blindstaren op het Belgische Agalev-Groen, waar nog steeds relatief weinig politiek talent aanwezig is, maar moet men eerder de mondiale impact van de groene beweging proberen in te schatten. En die is mijns inziens positief.

Maar nogmaals, we kunnen hier uren over doorbomen, dit lijkt me geen geschikt onderwerp voor een verdere blogdiscussie.

16/03/05 14:50  
Blogger Luc zei...

Volledig met jou eens, maar ik kon niet nalaten om te reageren op jouw comment.
We reserveren een tafel voor 2 en het resultaat kan iedereen lezen op een volgende "post"!

16/03/05 21:27  

Een reactie plaatsen

Aanmelden bij Reacties plaatsen [Atom]

<< Homepage